آمـــــــــوزش مــــعمــــاری
قصد داریم تا به بهانه بررسی آموزش معماری پای صحبت دکتر جمال الدین سهیلی معاون آموزشی دانشکده عمران و معماری دانشگاه آزاد واحد قزوین – بشینیم .
جناب دکتر سهیلی آموزش در معماری به چگونه است ؟
در ابتدا در ایران پس از کنار رفتن نظام شاگرد استادی و سنتی ، دوره جدید با تاسیس دانشکده هنرهای زیبا با توجه به حضور آندره گدار با سیستم بوزار آغاز شد . سپس با ورود دانشگاه ملی و حضور استادان ایتالیایی آموزش معماری به سمت کارهای عملی و اجرایی سوق پیدا کرد . در سی سال انقلاب سیستم آموزشی به برنامه محوری و صورت یکسان تغییر کرد .
تاریخچه آموزش معماری در ایران بسیار کوتاه تر از دیگر کشورهاست . برای مثال در کشورهایی مثل ایتالیا و فرانسه آموزش عالی تاریخ 200 ساله دارد . در سال 1526 در کاخ عثمانی مدرسه معماری فعال شد , در مقابل در سال 1306 درسی به نام معماری که زیرشاخه از رشته مهندسی سیویل بود وارد مدرسه دارلفنون شد تا وقتی که در محل دبیرستان مروی 3 رشته مجسمه سازی ، نقاشی و معماری تاسیس شد ، بعد از این مجموعه به دانشکده فنی منتقل و در نهایت در مکان فعلی دانشکده هنرهای زیبا منتقل شد .
جناب دکتر سهیلی تفاوت آموزش معماری در ایران در دانشکده های پیشگام بر چه اساسی بود ؟
دانشکده هنرهای زیبا با توجه به سیستم بوزار فرانسه از ابتدا به معماری دیدی هنری تر داشت .
دانشگاه ملی (شهید بهشتی) دروسی که بیشتر تئوری و البته اجرایی تر بودند و دید به معماری به شکل کلان و معماری و شهرسازی بود . از سال 1347 که دانشگاه علم و صنعت وارد عرصه شد اساتید از تمامی کشورها و ایران بودند و رشته معماری و تزیینات به عنوان گرایشی از بخش راه و ساختمان به دیگر حرکت ها اضافه شد .
اما در رابطه با مشکل آموزش معماری در ایران ، به نظر شما مشکل در چیست ؟
مسلما عدم نظریه پردازی در ایران حتی در قبل از انقلاب مهمترین خلا معماری در ایران بوده و هست. در دوره پهلوی اول در معماری 3 گرایش وجود داشت :
گرایش اول – باستان گرایی غربی ( نئو کلاسیک ) و باستان گرایی معماری قبل از اسلام و بویژه هخامنشی
گرایش دوم – نفوذ معماری مدرن
گرایش سوم – ادامه معماری سنتی و التقاطی (اسلامی و قبل از اسلام )
در گرایش اول بارزترین بناها موزه ایران باستان ، مجلس شورای ملی و بانک ملی ایران بودند .
در گرایش دوم بناهایی مثل راه آهن تهران ، دادگستری تهران و دانشکده های اولیه دانشگاه تهران ساخته شدند و در گرایش سوم هم ساختمان پست توسط مارکوف و دبیرستان البرز مهمترین بناها بودند .
در پهلوی دوم گذشته ، تاریخ و هویت به عنوان یک ارزش شناخته شد و نظریه های فردی بوجود آمد که با فاصله زیادی با شیوه و متد در معماری داشت .
آندره گدار با عناصر معماری ایرانی طراحی هایی کرد که همگی بدون متد بود . محسن فروغی آرامگاه سعدی و باباطاهر را طراحی کرد و هوشنگ سیحون با مدرنیسم ایرانی آرامگاه خیام و عطار را طراحی کرد . تئوریک ترین بنا با توجه به اشکال قدیمی , دانشگاه امام صادق بود که توسط نادر اردلان ساخته شد . موزه هنرهای معاصر و فرهنگسرای نیاوران نیز توسط کامران دیبا طراحی شدند . درهمین اثنا مرحوم پیرنیا سبک شناسی معماری ایرانی را به رشته تحریر درآورد که در همان زمان با انتقادات زیاد مواجه شد .
